- Mesajlar
- 387
Yıllardır elimden geldiğince Meb Robot Yarışması konusunda forumdaki sorulara cevap vermeye, tecrübelerimi paylaşamaya, yorum yazmaya çalışıyorum. Fakat bu konudaki hemen her konun altında bence çok eksik olan yorumlar ve eleştiriler yapılıyor. Yapılan pek çok eleştiriye aynen katılıyor olsam da bazı arkadaşların özellikle hazır kit kullanımı üzerinden yaptığı eleştiriler hakkında kendi tecrübelerimi yazmak istedim. Bu tarz yarışmalara katılmak yada katlamak tercih meselesi ama yapılan çalışmalar hakkında fikir sahibi olmadan yapılan eleştirileri anlamıyorum. Biraz uzun olacak şimdiden affınıza sığınıyorum.
Bazı yorumlara bakıyorum bütün robotlar her yerde hazır var, satılıyor zaten, herkes hazır alıyor diyenler var. Mini sumo konusunu açılıyor iki sensör iki motor, bir kere yapıyorsun bitiyor diyenler var. Yarışama kendini yenilemedi çok sıradanlaştı diyenler var. Kategoriler bazı okulların tekeline girdi yarışmak gereksiz diyenler var. Hangi kategori ile ilgili soru sorulursa sorulsun mutlaka altında hep aynı eleştiriler var. Yarışmadaki pek çok şeyi en çok eleştirenlerden biriyim ama katkılarını da görmeden edemeyeceğim. Hazır kit alıp eleştirmek de bir tercih, dereceyi ön plandan çıkarıp tadını çıkarmak da.
Zamanında ilk yarışmaya gittiğimde ben de benzer düşüncelere sahip olmuştum. Firmaları görünce bunlara karşı ne yapılabilir ki diye düşünmüştüm, koca koca firmalar robot satarken biz onlara asla baş edemeyiz demiştim. Şimdi bakış açım bam başka.
Öncelikle okuldaki katkısını yazayım. İlk başladığımız günden bu güne her yıl büyüyen bir robot takımımız oldu. Artık okulda bir kültür oluştu. Her yıl 20 civarında öğrenci ile çalışıyoruz, farklı okullardan da çalışmaya öğrenciler geliyor. Gençler gün içinde birkaç kez mutlaka atölyeye uğruyor, boş kaldıkça gelip çalışıyorlar(gönüllü). Ekip atölyeyi bayağı bayağı sahipleniyor, düzenliyor, temizliyor. Yılların birikim atölyede neredeyse her şey var, bir çok malzemeden birkaç çeşit var ve gençler kullanılmasa da sürekli bu parçaların içinde, görüyor, tanıyor, biliyor. Sırf robot takımı için bölüm tercih eden öğrenciler var. Maalesef meslek liselerine gelen öğrencilerin potansiyelleri ortada ama gelen öğrencilerin en iyileri sırf bu ekibe girebilmek için bölümü tercih ediyor. En azından bir konuda attığımız taş ürküttüğümüz kurbağa değiyor. Öğrenci boş boş gezeceğine vida sıkıyor, lehim yapıyor, kendince robot tasarlıyor, 3d den baskı alıyor. Instagram keşfet sayfalarına saçma sapan şeyler yerine robotlar düşüyor. Bir örnek vereyim normalde biz 12. sınıfları yarışmalara götürmeyiz iki gün önce geçen yılın drone pilotu olan öğrenci (dronu düşürüp kırdılar sağ olsunlar, zaman yok diye toplayamadık) hocam dronu ben toplasam, kırılan parçayı cebimden alsam yarışmaya gelemem mi diye pazarlık yapıyordu. Daha bugün robotları alıp eve götürdüler, hafta sonu çalışacaklarmış. Yarışma alanında çok defa robot bozuldu mesela, küçük sorunlar belki ama sonuçta öğrenci stres altında tek başına robot tamir etti ve yarıştı. Son yarışmada üst tura geçen robotlardan biri bozuldu, normalde gezmeye gidecektik ama gitmek istemedi gençler, direk kaldığımız yurda geçtik ve gece 3'e kadar beraber robot tamir ettik. İşin özeti eğer öğrencileri işin içine katabilirseniz bence öğrenciye çok fayda sağlıyor.
Kendinizi geliştirme konusuna gelince, ilk zamanlar sensörleri alıp, karta bağlayıp robot yapıyorduk. Şimdi elektronik kompenentleti alıp kendi parçalarımızı yapıyoruz. Redüktörden, karta, sensöre kadar pek çok şeyi kendimiz yapmaya çalışıyoruz ve yapıyoruz. Eskiden elimi gören sensöre harika diyordum, şimdi milimetrik açı ayarlamaya çalışıyoruz. Motor redüktör mü kırdı mecbur yenisini alıyorduk şimdi kendimiz üretiyoruz kırılmıyor.
Örneğin son yaptığımız mini sumo robotun motorları çok alakasız bir amaç üretilmiş ama biz mini sumoya yerleştirmeyi başardık, redüktörü özel üretim biz tasarladık, şase özel üretim biz tasarladık(öyle sadece altında bir demir paçası değil motorları yerleştirebilmek için özel tasarlandı), tekerlerini silikondan biz döküyoruz, şimdilik sensörleri hazır alındı ama seneye inşallah o da özel üretim(bu sene için zaman yok ama devre elemanları alındı onun da arge çalışması başlıyor ve inşallah seneye kendi sensörlerimiz olacak) ve bizim yaptığımız mini sumo robottan bizden başka hiç kimsede yok(en güzeli de bu). Yumurta toplayanın 5. versiyonu üretildi, tüm tasarım bize ait. Mikro sumo yaptık tüm tasarım bize ait. Farklı farklı bir sürü robot üretildi şimdiye kadar. Kazanmış kazanmamış ayrı konu ama 5 öğretmen 20 öğrenci, herkes elinden geldikçe bu sürece katkı veriyor. Hepsini geçtim bu tüm bu hazırlık süreçlerinde kendi adıma o kadar çok şey öğrendim ki. Normalde yazılımcıyım ve elektronik bilgim neredeyse sıfırdı. Şimdi bayağı bayağı elektronik biliyorum, sensörler, motor sürücüler, motorlar, elektronik elemanlar hakkında ciddi tecrübe ve fikir sahibiyim. Fusion öğrendim mesela bu süreçte. Yarıştıkça, test yaptıkça kullandığınız malzemelerdeki, yazılımdaki eksikleri görüyorsunuz ve mecburen yeni şeyler denemek gerekiyor.
Öğretmen arkadaşların, çevrenin bakış açısı değişti. Küçük bir ilçede yaşıyoruz ve normalde pek çok şeye ulaşmak zor. Fakat ekip geliştikçe ilçeden de destek almaya başladık. Belediye destekliyor, esnaf destekliyor, kurumlar destekliyor. Mesela bu yıl alet edevata hiç para vermedik sağ olsun bir esnaf tornavida, şarjlı tornavida, civata, vida, somun incik cincik ne varsa sağladı(Küçük gibi görünse de çok sayıda aldığınızda bayağı bir maddi külfet). Ulaşım çok büyük bir sorundu eskiden şimdi yeter ki biz gitmek isteyelim her türlü araç sağlıyorlar.
Kabul ediyorum eleştirilecek dünya kadar şey var ama ben eleştirilecek şeylerden çok daha fazla fayda sağladığını gördüm. Şimdiye kadar hiç birinci olamadık ama her yıl yarışmanın son turlarını gördük. Öğrencilerin yarışmalardaki heyecanı bile çok güzel.
Bazı yorumlara bakıyorum bütün robotlar her yerde hazır var, satılıyor zaten, herkes hazır alıyor diyenler var. Mini sumo konusunu açılıyor iki sensör iki motor, bir kere yapıyorsun bitiyor diyenler var. Yarışama kendini yenilemedi çok sıradanlaştı diyenler var. Kategoriler bazı okulların tekeline girdi yarışmak gereksiz diyenler var. Hangi kategori ile ilgili soru sorulursa sorulsun mutlaka altında hep aynı eleştiriler var. Yarışmadaki pek çok şeyi en çok eleştirenlerden biriyim ama katkılarını da görmeden edemeyeceğim. Hazır kit alıp eleştirmek de bir tercih, dereceyi ön plandan çıkarıp tadını çıkarmak da.
Zamanında ilk yarışmaya gittiğimde ben de benzer düşüncelere sahip olmuştum. Firmaları görünce bunlara karşı ne yapılabilir ki diye düşünmüştüm, koca koca firmalar robot satarken biz onlara asla baş edemeyiz demiştim. Şimdi bakış açım bam başka.
Öncelikle okuldaki katkısını yazayım. İlk başladığımız günden bu güne her yıl büyüyen bir robot takımımız oldu. Artık okulda bir kültür oluştu. Her yıl 20 civarında öğrenci ile çalışıyoruz, farklı okullardan da çalışmaya öğrenciler geliyor. Gençler gün içinde birkaç kez mutlaka atölyeye uğruyor, boş kaldıkça gelip çalışıyorlar(gönüllü). Ekip atölyeyi bayağı bayağı sahipleniyor, düzenliyor, temizliyor. Yılların birikim atölyede neredeyse her şey var, bir çok malzemeden birkaç çeşit var ve gençler kullanılmasa da sürekli bu parçaların içinde, görüyor, tanıyor, biliyor. Sırf robot takımı için bölüm tercih eden öğrenciler var. Maalesef meslek liselerine gelen öğrencilerin potansiyelleri ortada ama gelen öğrencilerin en iyileri sırf bu ekibe girebilmek için bölümü tercih ediyor. En azından bir konuda attığımız taş ürküttüğümüz kurbağa değiyor. Öğrenci boş boş gezeceğine vida sıkıyor, lehim yapıyor, kendince robot tasarlıyor, 3d den baskı alıyor. Instagram keşfet sayfalarına saçma sapan şeyler yerine robotlar düşüyor. Bir örnek vereyim normalde biz 12. sınıfları yarışmalara götürmeyiz iki gün önce geçen yılın drone pilotu olan öğrenci (dronu düşürüp kırdılar sağ olsunlar, zaman yok diye toplayamadık) hocam dronu ben toplasam, kırılan parçayı cebimden alsam yarışmaya gelemem mi diye pazarlık yapıyordu. Daha bugün robotları alıp eve götürdüler, hafta sonu çalışacaklarmış. Yarışma alanında çok defa robot bozuldu mesela, küçük sorunlar belki ama sonuçta öğrenci stres altında tek başına robot tamir etti ve yarıştı. Son yarışmada üst tura geçen robotlardan biri bozuldu, normalde gezmeye gidecektik ama gitmek istemedi gençler, direk kaldığımız yurda geçtik ve gece 3'e kadar beraber robot tamir ettik. İşin özeti eğer öğrencileri işin içine katabilirseniz bence öğrenciye çok fayda sağlıyor.
Kendinizi geliştirme konusuna gelince, ilk zamanlar sensörleri alıp, karta bağlayıp robot yapıyorduk. Şimdi elektronik kompenentleti alıp kendi parçalarımızı yapıyoruz. Redüktörden, karta, sensöre kadar pek çok şeyi kendimiz yapmaya çalışıyoruz ve yapıyoruz. Eskiden elimi gören sensöre harika diyordum, şimdi milimetrik açı ayarlamaya çalışıyoruz. Motor redüktör mü kırdı mecbur yenisini alıyorduk şimdi kendimiz üretiyoruz kırılmıyor.
Örneğin son yaptığımız mini sumo robotun motorları çok alakasız bir amaç üretilmiş ama biz mini sumoya yerleştirmeyi başardık, redüktörü özel üretim biz tasarladık, şase özel üretim biz tasarladık(öyle sadece altında bir demir paçası değil motorları yerleştirebilmek için özel tasarlandı), tekerlerini silikondan biz döküyoruz, şimdilik sensörleri hazır alındı ama seneye inşallah o da özel üretim(bu sene için zaman yok ama devre elemanları alındı onun da arge çalışması başlıyor ve inşallah seneye kendi sensörlerimiz olacak) ve bizim yaptığımız mini sumo robottan bizden başka hiç kimsede yok(en güzeli de bu). Yumurta toplayanın 5. versiyonu üretildi, tüm tasarım bize ait. Mikro sumo yaptık tüm tasarım bize ait. Farklı farklı bir sürü robot üretildi şimdiye kadar. Kazanmış kazanmamış ayrı konu ama 5 öğretmen 20 öğrenci, herkes elinden geldikçe bu sürece katkı veriyor. Hepsini geçtim bu tüm bu hazırlık süreçlerinde kendi adıma o kadar çok şey öğrendim ki. Normalde yazılımcıyım ve elektronik bilgim neredeyse sıfırdı. Şimdi bayağı bayağı elektronik biliyorum, sensörler, motor sürücüler, motorlar, elektronik elemanlar hakkında ciddi tecrübe ve fikir sahibiyim. Fusion öğrendim mesela bu süreçte. Yarıştıkça, test yaptıkça kullandığınız malzemelerdeki, yazılımdaki eksikleri görüyorsunuz ve mecburen yeni şeyler denemek gerekiyor.
Öğretmen arkadaşların, çevrenin bakış açısı değişti. Küçük bir ilçede yaşıyoruz ve normalde pek çok şeye ulaşmak zor. Fakat ekip geliştikçe ilçeden de destek almaya başladık. Belediye destekliyor, esnaf destekliyor, kurumlar destekliyor. Mesela bu yıl alet edevata hiç para vermedik sağ olsun bir esnaf tornavida, şarjlı tornavida, civata, vida, somun incik cincik ne varsa sağladı(Küçük gibi görünse de çok sayıda aldığınızda bayağı bir maddi külfet). Ulaşım çok büyük bir sorundu eskiden şimdi yeter ki biz gitmek isteyelim her türlü araç sağlıyorlar.
Kabul ediyorum eleştirilecek dünya kadar şey var ama ben eleştirilecek şeylerden çok daha fazla fayda sağladığını gördüm. Şimdiye kadar hiç birinci olamadık ama her yıl yarışmanın son turlarını gördük. Öğrencilerin yarışmalardaki heyecanı bile çok güzel.
Son düzenleme:
